ارومیه شناسی

 ارومیه دارالنشاط ایران، شهر فرهنگ ها و اقوام


اُرومیّه یکی از کلان‌شهرهای ایران، مرکز استان آذربایجان غربی و شهرستان ارومیه در شمال غربی ایران که در منطقه آذربایجان واقع شده است. این شهر طبق سرشماری سال ۱۳۹۰ با ۶۶۷٬۴۹۹ نفر جمعیت، دهمین شهر پرجمعیت ایران و دومین شهر پرجمعیت منطقهٔ شمال‌غرب ایران به‌شمار می‌آید. ارومیه با ۱۳۳۲ متر ارتفاع در غرب دریاچه ارومیه، در دامنه کوه سیر و ودر میان دشت ارومیه قرار گرفته است. هوای ارومیه در تابستان نسبتاً گرم ودر زمستان سرد می‌باشد.

ارومیه با بیش از ۳ هزار سال قدمت قدیمی‌ترین شهر در منطقهٔ شمال‌غرب ایران به‌شمار می‌آید که هنوز پابرجا است. از این رو ارومیه به عنوان ۱۹ شهر تاریخی ایران در یونسکو ثبت شده است. برخی مورخان ارومیه را زادگاه زردشت می‌دانند. در سده‌های گذشته حوادث متعددی از قبیل اشغال توسط عثمانی‌ها و روس‌ها را تجربه کرده است. این شهر به سبب موقعیت مناسب که در میان شاه‌راه ارتباطی قفقاز، میان‌رودان و آسیای صغیر داشته در گذشته از مراکز تجاری منطقه به شمار می‌رفته است. نقل مهمترین سوغات ارومیه است.

ارومیه به عنوان شهر دارای اولین بیمارستان به شیوه نوین، اولین مرکز آموزش پزشکی، اولین مدرسه به شیوه نوین، اولین شبکه تلویزیون محلی، اولین نشریه محلی در ایران، پایتخت والیبال ایران، دومین شهر پرترافیک ایران شناخته می‌شود. دارالنشاط ، پاریس ایران ، شهر آب ، شهر ادیان، مذاهب و اقوام از القاب ارومیه است. ارومیه مدتی در دوره پهلوی به رضائیه تغییر نام داد.


دریاچه ارومیه

دریاچه ارومیه -که در دوره پهلوی دریاچه رضائیه نامیده می‌شد- یک دریاچه آب شور در شمال غرب ایران است. این دریاچه استان آذربایجان شرقی و غربی را از یکدیگر جدا می‌کند. دریاچه ارومیه بزرگترین دریاچه در خاورمیانه و دومین دریاچه آب شور بر روی کره زمین بود. دریاچه ارومیه در ارتفاع ۴۱۸۳ پایی از سطح دریا، در ۳۷ درجه تا ۳۸/۵ درجه عرض شمالی و ۴۵ درجه تا ۴۶ درجه طول شرقی قرار دارد. طول آن ۱۴۰ کیلومتر در راستای شمال-جنوب و عرض آن ۸۵ کیلومتر در ۸۵ کیلومتر در گستره شرق-غرب با مساحت سطح آب ۵ تا ۶ هزار کیلومتر مربع است.


پارک ملی دریاچه ارومیه

پارک ملی دریاچه ارومیه با نام سابق دریاچه رضائیه در شمال‌غرب ایران قرار دارد. این دریاچه که بزرگترین دریاچه ایران است در سال‌هایی که میانگین بارندگی را داشته باشد ۴۷۰ هزار هکتار مساحت دارد. دریاچه ارومیه بشدت شور است؛ بدین ترتیب هیچ ماهی در آن یافت نمی‌شود. موجودات زنده آن جلبک و میگوی آب شور هستند. این دریاچه غذای فراوانی را برای شمار زیادی از مرغابی‌ها فراهم، مکان مهمی برای جفت‌گیری فلامینگوهای بالغ ،اردک‌های غاز نما و پلیکان‌های سفید است. ۱۸۶ گونه پرنده در دهه ۷۰ میلادی در این پارک ثبت شدند. این دریاچه ۴ جزیره با اندازه متوسط و نزدیک به ۱۰۰ جزیره کوچک -یا تنها برون‌زد صخره‌های بزرگ- دارد. بسیاری از این‌ها با فراهم آوردن مکان‌هایی برای زاد و ولد پرندگان، نه تنها یک زیبایی دیدنی بلکه اکوسیستم منحصربه‌فردی دارند که شایسته حضور در برنامه انسان و زیست‌کره را دارند. به دلیل بستن سد بر روی رودخانه‌های منتهی به دریاچه و نپرداختن حق آبهٔ آن این دریاچه تقریباً خشک شده است.


اماکن مذهبی – ارومیه


مسجد مناره  – ارومیه:

این‌ مسجد در محله‌ امیر نظامی ارومیه‌ واقع‌ شده‌ و مناره‌ آجری‌ بلندی‌ دارد که‌ در دوره‌ قاجار ساخته‌ شده‌ است‌. مسجد از دو قسمت‌ زیرزمین‌ و یک‌ سالن‌ بلند تشکیل‌ شده‌ است‌. نمای‌ خارجی‌ مسجد تزئینات‌ زیبایی‌ دارد. حاشیه‌ قسمت‌ انتهایی‌ آن‌ نیز با یک‌ نوار کاشیکاری‌ شده‌ از جنس‌ کاشی‌های‌ هفت‌ رنگ‌ تزئین‌ شده‌ است‌. استفاده‌ از آجرهای‌ مربع‌ کوچک‌ لعابدار در حد فاصل‌ بندهای‌ مناره‌ مسجد، بصورت‌ مارپیچ‌ جلوه‌ خاصّی‌ ایجاد کرده‌ است‌ ، قسمت‌ فوقانی‌ مناره‌ نیز با کاشی‌های‌ هفت‌ رنگ‌ حاشیه‌ سازی‌ شده‌ است‌.

مسجد اعظم – ارومیه:

این‌ مسجد در خیابان‌ عسگر آبادی‌، جنب‌ بازار و میدان‌ گندم‌ فروشان‌ واقع‌ شده‌ است‌. نام ‌قبلی‌ این‌ مسجد، بازار باش‌ بود. شبستان‌ و صحن‌ داخلی‌ مستطیل‌ شکلی‌ دارد که‌ در وسط‌ آن‌ گنبد اصلی‌ بر روی‌ هشت‌ پایه‌ و ستون‌ مرمری‌ سفید استوار شده‌ است‌. محراب‌ مسجد نیز با کاشی‌های‌ الوان‌ و آیات‌ قرآن‌ به‌ طرزبسیار بدیعی‌، تزئین‌ یافته‌ است‌. در چهار گوشه‌ سقف‌ مسجد ، چهار گنبد کوچک‌ هشت‌ ضلعی‌ بدون‌ پایه‌ وستون‌ تعبیه‌ شده‌ است‌. مسجد اعظم‌ دو در ورودی‌ دارد که‌ بر بالای‌ هر کدام‌ مناره‌ای‌ است‌ که‌ با گلدسته‌ وکاشی‌های‌ لعابی‌ سبز و زرد تزئین‌ یافته‌ است‌. این‌ مسجد در تاریخ‌ ۱۳۵۱ خورشیدی‌ تجدید بنا شده‌ است‌.

مسجد جامع  – ارومیه:

این‌ مسجد که‌ در وسط‌ بازار قدیمی‌ شهر ارومیه‌ قرار دارد، بارها مورد مرمت‌ قرار گرفته‌ وشامل‌ آثاری‌ از دوره‌های‌ مختلف‌ است‌: شبستان‌ گنبددار قدیمی‌ آن‌ به‌ احتمال‌ قریب‌ به‌ یقین‌ به‌ دوره‌ سلجوقیان‌(قرن‌ ششم‌ به‌ بعد) تعلق‌ دارد. محراب‌ داخل‌ شبستان‌ گنبددار که‌ گچبری‌ نفیسی‌ دارد، در تاریخ‌ ۶۷۶ هجری قمری در زمان‌ حکومت‌ ایلخانیان‌ ساخته‌ شده‌ است‌. چهل‌ ستون‌ قدیمی‌ متصل‌ به‌ شبستان‌ گنبددار که‌ در خاکبرداری‌ از کف‌ آن‌ مقداری‌ اشیاء شکسته‌ متعلق‌ به‌ دوره‌ ایلخانیان‌ بدست‌ آمده‌ است‌. این‌ چهل‌ ستون‌ چندین‌ بار مرمت‌ شده‌ است‌. حجره‌های‌ قدیم‌ اطراف‌ صحن‌ مسجد که‌ به‌ اوایل‌ زندیه‌ مربوط‌ است‌ و سنگ‌ نوشته‌ آن‌ نیز زمان‌ احداث‌ آنرا تاریخ‌ ۱۱۸۴ هجری قمری نشان‌ می‌دهد. قسمت‌های‌ نوساز اطراف‌ صحن‌ ‌که در دهه‌های‌ اخیر صورت‌ گرفته‌ است‌. کتیبه‌های‌ کوفی‌ دور گنبد و گچبری‌ محراب‌ از مهمترین‌ عوامل‌ تزئینی‌ مسجد است‌.

مسجد سردار – ارومیه:

مسجد سردار یا ساعتلو در خیابان‌ امام‌ و در امتداد راسته‌ غلام‌ خان‌ واقع‌ شده‌ است‌. این ‌مسجد در دوره‌ قاجار ساخته‌ شده‌ است‌. وی‌ در سال‌ ۱۳۳۰ هجری قمری ساعت‌ بزرگی‌ را بالای‌ ورودی‌ آن‌ نصب‌ کرد ولذا این‌ مسجد بنام‌ مسجد ساعتلو نیز معروف‌ شد. شبستان‌ بزرگ‌ و مستطیل‌ شکل‌ این‌ مسجد ۲۲ متر طول‌ و ۱۸ متر عرض‌ دارد. در گوشه‌ جنوب‌ شرقی‌ شبستان‌، ۱۲ ستون‌ سنگی‌ هشت‌ ضلعی‌ وجود دارد که‌ سر ستون‌های ‌آن‌ به‌ شیوه‌ مقرنس‌ تراش‌ داده‌ شده‌ و زیبایی‌ خاصی‌ به‌ مسجد بخشیده‌ است‌. در انتهای‌ شبستان‌ بزرگ ‌، شبستان‌ کوچک‌ قرار دارد که‌ ابعاد طول‌ و عرض‌ آن‌ ۱۲×۱۰ متر ولی‌ ساده‌ و بدون‌ تزئین‌ است‌.

امامزاده برکشلو – ارومیه:

این‌ مقبره‌ در روستای‌ امامزاده‌ در ۱۲ کیلومتری‌ شهرستان‌  ارومیه واقع‌ شده‌ است‌. قدمت‌ تاریخی‌ این‌ مقبره‌ به‌ دوره‌ زندیه‌ یا اوایل‌ دوره‌ قاجاریه‌ می‌رسد. رواق‌ ، گنبد و ایوان‌ در سال‌ ۱۳۳۵ هجری قمری بنا شده‌ است‌. بنای‌ مقبره‌ مستطیل‌ و گنبد مرکزی‌ آن‌ از نوع‌ چهار طاقی‌های‌ ساسانی‌ است‌ که‌ با چهار جرز قوس‌دار و گوشواره‌ها به‌ هشت‌ ضلعی‌ تبدیل‌ شده‌ است‌. نمای‌ خارجی‌ آجرکاری‌ شده‌ و نمای‌ داخلی‌ نیز، از نظرتقسیم‌ بندی‌ و ترکیبات‌ معماری‌، چشمگیر و خوش‌ ترکیب‌ است.


آثار تاریخی – ارومیه


بازار ارومیه – ارومیه:

بازار قدیمی‌ شهر ارومیه‌ در مجموعه‌ بافت‌ قدیمی‌ و در گوشه‌ جنوب‌ شرقی‌ شهر قرار دارد. در بازارارومیه‌ هر راسته‌ و بخشی‌، از سبک‌ و شکل‌ خاص‌ دوره‌ ساخت‌ خود پیروی‌ کرده‌ است‌. علیرغم‌ تنوع‌ شکل طاق‌ها، چشمه‌ها و گنبدها، مجموعه‌ بازار سادگی‌ ویژه‌ای‌ دارد. قدیمی‌ترین‌ بخش‌های‌ باقیمانده‌ این‌ بازار از دوره‌ صفویه‌ به‌ یادگار مانده‌ است‌. حمام‌های‌ آن‌ نیز به‌ دوره‌ زندیه‌ و قاجاریه‌ مربوط‌ است‌.عمده‌ مصالح‌ این‌ بنای‌عظیم‌ از آجر است‌.

عمارت چهار برج – ارومیه:

این‌ عمارت‌ ساختمان‌ بزرگی‌ است‌ که‌ به‌ دستور رضا قلی‌ خان‌ بیگلر بیگی‌ (فرزند موسی‌ خان‌) بنا شده‌ است‌. این‌ عمارت‌ اتاق‌های‌ مزین‌ متعددی‌ از جمله‌ اندرونی‌ و بیرونی ‌، حمام‌ و… دارد. درچهار گوشه‌ آن ‌، چهار برج‌ احداث‌ شده‌ و عمارت‌ را بصورت‌ قلعه‌ای‌ مجهز به‌ وسایل‌ دفاعی‌ در آورده‌ است.

سنگ کاظم خان  – ارومیه:

سنگ‌ کاظم‌ خان‌ یا قیرخلار (محل‌ سکونت‌ چهل‌ نفر) صخره‌ای‌ سنگی‌ است‌ که‌ بیش‌ از۳۵۰ متر ارتفاع‌ دارد. دورتا دور این‌ سنگ‌ را با بریدن‌ بدنه‌ آن‌ به‌ شکل‌ راهی‌ باریک‌ در آورده‌اند که‌ تنها راه‌ دستیابی ‌به‌ بالای‌ سنگ‌ است‌. بر روی‌ این‌ صخره‌ قراول‌ خانه‌ مستحکمی‌ با دری‌ از سنگ‌ مرمر احداث‌ شده‌ است‌. این‌ قلعه‌ دو طبقه‌ای‌ زمانی‌ مورد استفاده‌ خانواده‌ کاظم‌ خان‌ بوده‌ است‌. این‌ قلعه‌ فقط‌ یک‌ در دارد که‌ به‌ جاده‌ سنگی ‌باز می‌شود. در قرن‌ ۷ هجری‌ قمری‌ به‌ دستور هلاکوخان‌ قلعه‌ قیر خلار را تجدید بنا کرده‌اند. شایع‌ است‌ که‌ مدفن ‌او نیز در اینجاست‌ و از اینرو آنرا گور قلعه‌ نیز می‌گویند.

بخشی قلعه – ارومیه:

بخشی‌ قلعه‌ برفراز کوه‌ مخروطی‌ شکل‌ ناقص‌ در نزدیک‌ ساحل‌  دریاچه ارومیه مشرف‌ به ‌جلگه‌ای‌ سبز و خرم‌ ساخته‌ شده‌ است‌. در قسمت‌ شرقی‌ کوه‌ مذکور سنگی‌ با خطوطی‌ شبیه‌ به‌ خط‌ عیلامی‌ وجود دارد. بر قسمت‌ فوقانی‌ کوه‌ ، بعد از استیلای‌ عرب‌ها ، کلمه‌ الله را نوشته‌اند. در کاوش‌های‌ این‌ قلعه‌ مقادیری‌ ظروف‌ سفالی‌ و اثاث‌ و آلات‌ مفرغی‌ و مسی‌ کشف‌ شده‌ است‌. خمره‌های‌ بزرگی‌ نیز بدست‌ آمده‌ که‌ گویا مردم‌ آن‌ عصر مردگان‌ را در آن‌ها قرار می‌دادند و دفن‌ می‌کردند.

قلعه روستای بردوک – ارومیه:

این‌ قلعه‌ در ۶ کیلومتری‌ روستای‌ بردوک‌ در محال‌ صومای‌ برادوست‌ واقع‌ شده‌ واز سه‌ بخش‌ حصار تدافعی ‌، دیوار میانی‌ و ابنیه‌ مرکزی‌ تشکیل‌ شده‌ است‌. در احداث‌ حصار تدافعی‌ قلعه‌ از لاشه ‌سنگ‌ استفاده‌ شده‌ که‌ با ستون‌های‌ نیم‌ دایره‌ای‌ تقویت‌ شده‌اند. دروازه‌ ورودی‌ چهارگوش‌ در فرورفتگی‌ جبهه‌ میانی‌ ساختمان‌ کار گذاشته‌ شده‌ است‌. یک‌ کتیبه‌ مرمری‌ کوچک‌ بالای‌ ورودی‌ و زیر قوس‌ دروازه‌ دیده‌ می‌شود. در بخش‌ مرکزی‌ قلعه‌ بقایای‌ چند ابنیه‌ وجود دارد که‌ یک‌ واحد آن‌ فعلاً سالم‌ مانده‌ است‌. برنوک‌ قله‌ کوه‌ نیزبقایایی‌ از یک‌ برج‌ دیده‌ بانی‌ دیده‌ می‌شود.

قلعه دم دم – ارومیه:

این‌ قلعه‌ در سال‌ ۱۰۱۸ هجری قمری برفراز کوه‌ دم‌ دم‌ در ۱۸ کیلومتری‌ جنوب‌ غربی‌  ارومیه ساخته‌ شده‌ است‌. ارتفاع‌ قلعه‌ بسیار زیاد و از پنج‌ قسمت‌ تشکیل‌ شده‌ است‌: قسمت‌ اصلی ‌، قسمت‌ پایین ‌، قسمت‌سولوق‌ ، قسمت‌ بوزلوق‌ ، و بیرون‌ دروازه‌ شرقی‌. در قسمت‌ شرقی‌ قلعه‌ ، برجی‌ عظیم‌ بنا شده‌ است‌. در قسمت‌ شمالی‌ قلعه‌ چشمه‌ و حوضی‌ قرار دارد که‌ با گنبدی‌ پوشانیده‌ شده‌ است‌ و برای‌ حفاظت‌ از آن‌ نیز برجی‌ احداث‌شده‌ که‌ آنرا سولوق‌ (جای‌ آب‌) می‌نامند. در قسمت‌ جنوبی‌ داخل‌ قلعه‌ نیز گودالی‌ احداث‌ شده‌ که‌ زمستان‌ها با یخ‌ و برف‌ پر می‌شد. برای‌ محافظت‌ این‌ قسمت‌ نیز فضای‌ قلعه‌ مانندی‌ بنا شده‌ بود که‌ آنرا بوزلوق‌ (جای‌ یخ‌) یا قارلیق‌ (جای‌ برف‌) می‌گویند و راه‌ آن‌ نیز مانند سولوق‌ مخفی‌ بوده‌ است‌. این‌ قلعه‌ در داخل‌ حصار قرار دارد.

قلعه اسماعیل آقا – ارومیه:

این قلعه بر فراز کوهی در ۱۸ کیلومتری غرب ارومیه و در حاشیه رودخانه نازلوچای قرار دارد و در نیمه دوم قرن ۱۹ میلادی ساخته شده است. آثار موجود آن عبادتند از ۱- دخمه سنگی اورارتویی متعلق به هزاره اول قبل از میلاد با حجاری منظم و با ایوان ورودی ، سردر قاب بندی شده سنگی و اتاقی که طاق های محراب مانندی دارد و در انتهای آن دخمه ای از سنگ یکپارچه تراشیده شده است. ۲-  بقایای دیواره ها و مقبره های دوران صفویه ۳- آثار قلعه اسماعیل آقا که به دوره قاجاریه مربوط است و قسمت اعظم دیوارهای آن هنوز پابرجا مانده است.

آتشکده تمر – ارومیه:

آتشکده‌ تمر در ۲ کیلومتری‌ قریه‌ تمر از محال‌ انزل ‌، بخش‌ حومه‌  ارومیه واقع‌ شده‌ است‌. این‌ آتشکده‌ به‌ دوره‌ سلاطین‌ هخامنشی‌ مربوط‌ است‌ و احتمالاً در فاصله‌ سال‌های‌ ۵۵۰ – ۵۳۰ قبل‌ از میلاد ساخته‌ شده‌ است.

یخچال دوقوز پله – ارومیه:

یخچال‌ قدیمی‌ دوقوز پله‌ در خیابان‌ و محله‌ قدیمی‌ عسگر خان‌ ارومیه‌ واقع ‌شده‌ است‌. این‌ بنای‌ قاجاری‌ از سنگ‌ تراشدار خاکستری‌ ساخته‌ شده‌ و سقف‌ پوششی‌ آن‌ نیز به‌ صورت‌ طاق‌ وچشمه‌ ، از آجر است‌.

مقبره صخره ای قارلی دام – ارومیه:

این‌ مقبره‌ در شمال‌ دره‌ بند واقع‌ شده‌ و شامل‌ دو اتاقک‌ باریک‌ با یک‌ جلوخان ‌وسیع‌ در روبروست‌. گوشه‌های‌ اتاقک‌ها قوسی‌ است‌. قبر صخره‌ای‌ قارلی‌ دام‌ فاقد تزئینات‌ داخلی‌ است‌ و به ‌اقوام‌ اورارتو در هزاره‌ اول‌ قبل‌ از میلاد تعلق‌ دارد.

مقبره سه گنبد – ارومیه:

این‌ بنای‌ تاریخی‌ در جنوب‌ شرقی‌ ارومیه‌ قرار دارد. در مدخل‌ بنا، سه‌ کتیبه‌ به‌ خط‌ کوفی‌ و به‌تاریخ‌ محرم‌ سال‌ ۵۸۰ هجری‌ قمری‌ وجود دارد. احتمالاً برج‌ آجری‌ سه‌ گنبد در قرن‌ ششم‌ هجری‌ ساخته‌ شده‌ ومشتمل‌ بر سکوی‌ بلند و مدور دو طبقه‌ است‌. درگاه‌ ورودی‌ این‌ بنا در میان‌ طاق‌های‌ سطحی‌ واقع‌ شده‌ و زینت‌ خاصی‌ به‌ آن‌ بخشیده‌ است.

کلیسای حضرت مریم  – ارومیه:

این‌ کلیسا در باغ‌ نسبتاً بزرگی‌ در محوطه‌ قدیمی‌ چهاربخش‌ ارومیه‌ قرار دارد، درقرن‌ هفتم‌ میلادی‌ و در اواخر دوره‌ ساسانی‌ ساخته‌ شده‌ است‌. ساختمان‌ کلیسا طرح‌ مستطیل‌ دارد. اتاقی‌ درسمت‌ راست‌ ورودی‌ و اتاقی‌ برای‌ تعمید در صحن‌ ضلع‌ جنوبی‌ دارد. حالت‌ اتاق‌ها و گنبد با وجود ارتفاع‌ بسیارکم‌ بسیار جالب‌ توجه‌ است‌. سالن‌ اصلی‌ دارای‌ سه‌ گنبد از نوع‌ کم‌ خیز است‌ که‌ در انتهای‌ آن ‌، محراب‌ کلیسا قرارگرفته‌ است‌. ناقوس‌ کلیسا درسردر آن‌ تعبیه‌ شده‌ است‌.

کلیسای مارقوریاقوس(جهودلر داغی) – ارومیه:

این‌ کلیسا در حومه‌ شهر ارومیه بر دامنه‌ کوه‌ مارقوریاقوس‌ واقع‌ شده‌ است‌. بنای‌ این‌ کلیسا را به‌ دوره‌ ساسانی‌ نسبت‌ می‌دهند. کلیسای‌ مارقوریاقوس‌ به‌ شکل‌ مکعب‌ مستطیل ‌است‌ و حجمی‌ ساده‌ دارد. فضای‌ تاقدار، محراب‌ و اتاق‌های‌ جانبی‌ آن‌ کلاً با آجر ساخته‌ شده‌اند و فاقد هر نوع‌ تزئینات‌ می‌باشد.

کلیسای مارسرکیس – ارومیه:

این‌ کلیسا در دامنه‌ کوه‌ سیر در ۱۲ کیلومتری‌ غرب‌ شهرستان‌ ارومیه واقع‌ شده‌است‌. کلیسای‌ مارسرکیس‌ در زمان‌ ساسانیان‌، به‌ دستور شیرین‌ زن‌ مسیحی‌ خسرو پرویز پادشاه‌ ساسانیان ‌، بنا شده‌ است‌. این‌ بنا دو سالن‌ دارد که‌ بوسیله‌ دخمه‌ای‌ به‌ هم‌ اتصال‌ یافته‌اند. یکی‌ از دخمه‌ها محل‌ وعظ ‌ و دیگری ‌محل‌ نیایش‌ و دعاست‌.

کلیسای ننه مریم – ارومیه:

این‌ کلیسا که‌ بنام‌ کلیسای‌ شرق‌ آشوری‌ نیز خوانده‌ می‌شود ، بین‌ خیابان‌های‌ قدس، ‌دانش‌، کاشانی‌ و امام‌ ارومیه‌ واقع‌ شده‌ و صحن‌ نسبتاً بزرگی‌ دارد. بخش‌ قدیمی‌ و اکثر ساختمان‌های‌ کلیسا درضلع‌ شمالی‌ صحن‌ واقع‌ شده‌اند. این‌ کلیسا که‌ بارها تعمیر شده‌ است‌. از آثار قرون‌ اولیه‌ میلادی‌ است‌. درسال‌های‌ ۱۳۴۲ و ۱۳۴۳ خورشیدی‌ نیز برج‌ جدیدی‌ به‌ کلیسا اضافه‌ شد و ساختمان‌ کلیسا نیز مرمت‌ شد.


جاذبه های طبیعی – ارومیه


دریاچه ارومیه  – ارومیه:

استان‌ آذربایجان غربی بزرگترین‌ دریاچه‌ کشور یعنی‌ دریاچه‌  ارومیه را در کنار خود جای‌ داده‌ است‌. این‌ دریاچه‌ در ارتفاع‌ ۱۲۶۷ متری‌ از سطح‌ دریا واقع‌ شده‌ است‌. طول‌ آن‌ حدود ۱۳۰ تا ۱۴۰ کیلومتر وعرض‌ آن‌ بین‌ ۱۵ تا ۵۰ کیلومتر متغیر است‌ و عمق‌ متوسط‌ دریاچه‌ را ۵۰ الی‌ ۶۰ متر تخمین‌ زده‌اند. آب‌ دریاچه ‌ارومیه‌ بی‌ نهایت‌ شور و میزان‌ نمک‌ محلول‌ آن‌ دو برابر اقیانوس‌ها است‌ و به‌ همین‌ علت‌ نیز آب‌ آن‌ هیچوقت‌ یخ‌ نمی‌زند. از زمان‌های‌ قدیم‌ آب‌ دریاچه‌ ارومیه‌ به‌ علت‌ املاحی‌ که‌ در آن‌ محلول‌ است‌ ، مورد توجه‌ بیماران‌ امراض‌ جلدی‌ و اطباء محل‌ بوده‌ است‌. گل‌های‌ طبی‌ در درمان‌ بیماریهای‌ درد بندها ، پی‌ها و ماهیچه‌ها (بر اثررماتیسم‌ یا عفونت‌) و بعضی‌ از بیماریهای‌ زنانه‌ و نیز در درمان‌ ضربه‌های‌ وارده‌ به‌ استخوانها ، بندها وقسمت‌های‌ نرم‌ اندام‌ مورد استفاده‌ قرار می‌گیرد. فصل‌ آب‌ تنی‌ معمولاً از اوایل‌ تیر تا نیمه‌ دوم‌ مرداد طول‌ می‌کشد و از این‌ زمان‌ به‌ بعد آب‌ دریاچه‌ سرد می‌شود. دریاچه‌ ارومیه‌ جزایر و شبه‌ جزیره‌های‌ متعددی‌ دارد که‌ ازاهمیت‌ توریستی‌ قابل‌ توجهی‌ برخوردارند. این‌ دریاچه‌ دارای‌ ۱۰۲ جزیره‌ کوچک‌ و بزرگ‌ است‌ که‌ اهم‌ آنهاعبارتند از: کبودان‌ (قویون‌ داغی‌) ، اشک‌ ، اسپیر و آرزو.

جزیره اشک – ارومیه:

این‌ جزیره‌ با ۲۱۱۵ هکتار وسعت‌ در قسمت‌ جنوبی‌ کبودان‌ و در ۴۰ کیلومتری‌ بندر گلمانخانه‌ قراردارد. این‌ جزیره‌ یک‌ چشمه‌ آب‌ شیرین‌ دارد و یکی‌ از زیستگاههای‌ پرندگان‌ بومی‌ و مهاجر از جمله‌ فلامینگو وتنجه‌ به‌ حساب‌ می‌آید. جزیره‌ اشک‌ از نظر پوشش‌ گیاهی‌ شبیه‌ جزیره‌ کبودان‌ است‌ و گوزن‌ زرد ایرانی‌ که‌ یکی‌ ازنادرترین‌ گوزن‌های‌ جهان‌ است‌ در آن‌ زندگی‌ می‌کند.

جزیره اسپیر – ارومیه:

این‌ جزیره‌ با ۱۱۵۱ هکتار وسعت‌ در غرب‌ کبودان‌ و در ۲۷ کیلومتری‌ بندر گلمخانه‌ واقع‌ شده‌است‌. این‌ جزیره‌ همه‌ ساله‌ پذیرای‌ پرندگانی‌ همچون‌ فلامینگو، پلیکان‌ها، کاکایی‌ها و غازهاست‌. امکانات‌ وتاسیسات‌ جزیره‌ محدود به‌ یک‌ اسکله‌ می‌باشد. جزایر کبودان‌، اشک‌ ، اسپیر، آرزو و جزایر نه‌ گانه‌ از امکانات‌ مناسب‌ برای‌ شنا و ورزش‌های‌ آبی‌ برخوردار است.‌

جزیره کبودان  – ارومیه:

یکی‌ از بزرگترین‌ جزایر  دریاچه ارومیه ، جزیره‌ کبودان‌ است‌ که‌ یک‌ چشمه‌ و یک‌ قنات‌ کوچک‌ دارد. قسمت‌ اعظم‌ پوشش‌ گیاهی‌ آنرا علف‌های‌ کوتاه‌ ، درختان‌ پسته‌ وحشی‌ ،  سرو کوهی ‌، بادام‌ وحشی ‌، شیرخشت‌ و گوجه‌ فرنگی‌ تشکیل‌ می‌دهد. این‌ جزیره‌ در شرق‌ ارومیه‌ با وسعت‌ ۳۱۷۵ هکتار و در ارتفاع‌ ۱۵۲۱متری‌ قرار دارد. نوع‌ ساحل‌ آن‌ سنگی‌ و ماسه‌ای‌ است‌ و برای‌ شنا و ورزش‌های‌ آبی‌ امکانات‌ مناسبی‌ دارد. درجزیره‌ کبودان‌ هزاران‌ حیوان‌ از انواع‌ مختلف‌ زیست‌ می‌کنند که‌ عمده‌ترین‌ آنها قوچ‌ و میش‌ می‌باشد.

غار میرداوود – ارومیه:

این‌ غار که‌ در محل‌ صومای‌ برادوست‌ شهرستان‌ ارومیه‌ واقع‌ شده‌ است ‌، از طرف‌ سازمان‌ میراث‌ فرهنگی‌ بعنوان‌ یکی‌ از غارهایی‌ که‌ در گذشته‌های‌ دور زیستگاه‌ انسان‌های‌ اولیه‌ بوده‌ معرفی‌ شده‌ است‌. ط‌ول‌ این‌ غار ۵۱۰۰ متر است‌.

چشمه معدنی هفتابه – ارومیه:

این‌ چشمه‌ در دهستان‌ مرگور و در یک‌ کیلومتری‌ شرق‌ دهکده‌ هفتابه‌ قرار دارد. آب‌ چشمه‌ با فشار و همراه‌ گاز از زمین‌ خارج‌ می‌شود و در حدود ۱۰ سانتی‌ متر از سطح‌ آب‌ بالا می‌رود و فرو می‌ریزد. حوضچه‌ طبیعی‌ در کناره‌ بستر رود بوجود آمده‌ ، ولی‌ فشار آب‌ چشمه‌ به‌ حدی‌ است‌ که‌ آب‌ رودخانه‌ به ‌این‌ حوضچه‌ وارد نمی‌شود. آب‌ این‌ چشمه‌ در ردیف‌ آبهای‌ بیکربنات‌ مخلوط‌ (کلسیک ‌، منیزین‌ و سدیک‌) و گازدار گرم‌ است‌.

چشمه معدنی کلوانس – روستای کلوانس:

چشمه‌ کلوانس‌ در جنوب‌ غربی‌ دهکده‌ کلوانس‌ قرار دارد. حوضچه‌ این‌ چشمه ‌بیضی‌ شکل‌ با عمق‌ ۳۰ سانتی‌ متر است‌. آبدهی‌ چشمه‌ در حدود ۳ لیتر در ثانیه‌ است‌. این‌ آب‌ در ردیف‌ آبهای‌ بیکربنات‌ مخلوط‌ گازدار و آهن‌ دار سرد قرار دارد.

چشمه قینرجه – ارومیه:

این‌ چشمه‌ در ۲۷ کیلومتری‌ جاده‌  ارومیه – سلماس واقع ‌شده  است‌. آب‌ آن‌ از دو محل ‌خارج‌ می‌شود. آب‌ این‌ چشمه‌ در ردیف‌ آبهای‌ کلروره‌ بیکربنات‌ مخلوط‌ و سولفات‌ سدیک‌ گازدار و گوگردی‌ سرد است‌.

چشمه های معدنی زنبیل – ارومیه:

چشمه‌ زنبیل‌ در ۳۶ کیلومتری‌ شمال‌ شرقی‌  ارومیه ، در شرق‌ سپرغان‌ و در دامنه ‌شرقی‌ کوه‌ زنبیل‌ در دهستان‌ نازلوچای‌ واقع‌ شده‌ و جاده‌ آن‌ جیپ ‌رو است‌. چشمه ‌، حوضچه‌ طبیعی‌ دایره‌ای ‌شکلی‌ دارد و گاز از کف‌ آن‌ بطور دائم‌ خارج‌ می‌شود. مقدار آب‌ این‌ چشمه‌ در حدود ۱۰ لیتر در ثانیه‌ است‌. درقسمت‌ جنوب‌ این‌ حوضچه‌ ، حوضچه‌ دیگری‌ وجود دارد که‌ مقدار آب‌ آن‌ در حدود ۱۵ لیتر در ثانیه‌ است‌. فاصله‌ چشمه‌ تا دریاچه‌ کمتر از یک‌ کیلومتر و نوع‌ آب‌ آن‌ در ردیف‌ آبهای‌ سولفاته‌ و بیکربنات‌ کلسیک‌ و منیزیم ‌آهن‌ دار سرد است‌.

سیمینه رود(تاتائو) – ارومیه:

این‌ رودخانه‌ از ارتفاعات‌ اطراف‌ سقز (حوالی‌ زنجان‌ و ترجان‌) در  جنوب دریاچه ارومیه سرچشمه‌ می‌گیرد. شبکه‌ اصلی‌ آن‌ شتاوه‌ رود در جنوب‌ غربی‌ دهشهر کندی‌ است‌. این‌ رود پس‌ ازعبور از  بوکان و غرب‌  میاندوآب‌ و دشت‌ حاصلخیز شامات‌ به‌ باتلاق‌های‌ جنوب‌ شرقی‌ دریاچه‌ ارومیه‌ می‌ریزد.

زرینه رود(جغتوچای) – ارومیه:

این‌ رودخانه‌ از کوه‌های‌ چهل‌ چشمه‌ کردستان‌، بین‌ سقز و بانه‌ سرچشمه‌ می‌گیردو پس‌ از عبور از شرق‌ میاندوآب در جلگه‌ وسیع‌ آبرفتی‌ به‌ چند شاخه‌ تقسیم‌ می‌شود و از گوشه‌ جنوب‌ شرقی‌ به‌ دریاچه ارومیه می‌ریزد. طول‌ آن‌ ۳۰۰ کیلومتر و حوزه‌ آن‌ بیش‌ از ۱۱۰۰ کیلومتر مربع‌ است‌. بر روی‌ این‌رودخانه‌ یک‌ سد نسبتاً بزرگ‌ و یک‌ سد انحرافی‌ (نوروزمهر) احداث‌ شده‌ است‌ که‌ حدود ۷۰ کیلومتر با شهرمیاندوآب‌ فاصله‌ دارد. ماهیان‌ بومی‌ رودخانه‌ عبارتند از: کپور، سفید ، اسپله‌ و زردماهی‌ که‌ طول‌ برخی‌ از آنها به‌ یک‌ متر نیز می‌رسد ، ماهیگیری‌ در این‌ رودخانه‌ آزاد است‌.

افزودن یک دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *